ChienTich.comChiến Tích
Luyện trí với hình khối

Cách vẽ mê cung bằng tay trên giấy kẻ ô: đường chính trước, ngõ cụt sau

Hướng dẫn vẽ mê cung bằng bút chì trên giấy kẻ ô: chọn cỡ lưới, vạch đường chính, nhánh cụt đánh lừa, kiểm chỉ có một lối ra, rồi nâng dần độ khó.

Close-up of a teenager hand drawing pencil lines on blank squared notebook paper at a desk by a window in Da Nang, eraser crumbs nearby, warm afternoon light, face out of frame

Cách dễ nhất để vẽ một mê cung bằng tay là dùng giấy kẻ ô: vạch trước một đường đi duy nhất từ lối vào tới lối ra, sau đó mọc thêm các nhánh cụt từ đường chính cho đến khi mọi ô đều được dùng hết, cuối cùng mới kẻ tường. Làm theo thứ tự này, mê cung của bạn chắc chắn giải được và chỉ có một lời giải.

Vẽ mê cung là mặt kia của việc giải mê cung, và với nhiều người còn thú vị hơn: bạn phải nghĩ như người đi lạc để biết họ sẽ rẽ nhầm ở đâu. Bài này hướng dẫn từ mê cung năm nhân năm ô cho trẻ tới mê cung ba mươi nhân ba mươi ô cho người lớn, kèm cách kiểm lỗi và các nấc tự đặt khi bạn muốn đi xa hơn.

Chuẩn bị: giấy, bút và cỡ lưới hợp với người giải

Mê cung đẹp đến đâu mà cỡ ô quá nhỏ so với người giải thì cũng thành mệt mỏi. Trước khi đặt bút, hãy chọn:

  • Giấy kẻ ô vuông loại vở học sinh là đủ; mỗi ô của mê cung nên rộng ít nhất hai ô giấy để nét bút giải không chạm tường.
  • Bút chì mềm và tẩy cho bản nháp, bút mực nét đều cho bản cuối.
  • Cỡ lưới cho trẻ năm, sáu tuổi: khoảng năm nhân năm đến bảy nhân bảy ô, ô to, ít nhánh.
  • Cỡ lưới cho học sinh tiểu học: khoảng mười nhân mười đến mười lăm nhân mười lăm ô.
  • Cỡ lưới cho người lớn: từ hai mươi nhân hai mươi ô trở lên, có thể chia thành nhiều vùng với mật độ ngõ cụt khác nhau.
  • Hai bút màu khác nhau để tách đường chính và nhánh cụt khi phác thảo; bản cuối không cần thấy màu này.

Nếu vẽ cho người cao tuổi hay người nhìn kém, chọn ô thật to và nét tường đậm. Độ khó nên đến từ số ngã rẽ chứ không phải từ việc căng mắt phân biệt nét.

Bảy bước vẽ một mê cung chỉ có một lời giải

Đây là cách vẽ theo "đường đi" chứ không theo "tường". Nghĩ bằng đường đi dễ hơn nhiều cho người mới, vì bạn luôn thấy mình đang tạo ra cái gì.

  1. Đánh dấu lối vào ở một cạnh và lối ra ở cạnh đối diện hoặc cạnh bên. Tránh đặt hai lối gần nhau, đường giải sẽ quá ngắn.
  2. Bằng bút màu thứ nhất, vạch đường chính đi từ ô này sang ô kề bên, chỉ đi ngang hoặc dọc, không đi lại ô đã qua. Cho đường chính uốn lượn, đi gần lối ra rồi vòng xa, để người giải không đoán được bằng mắt.
  3. Bằng bút màu thứ hai, từ một ô bất kỳ trên đường chính mọc ra một nhánh đi vào vùng ô còn trống. Nhánh này dừng lại ở ngõ cụt.
  4. Tiếp tục mọc nhánh từ đường chính hoặc từ nhánh đã có, cho đến khi mọi ô của lưới đều thuộc về một đường nào đó. Không để nhánh nào nối lại với một đường đã có, nếu không bạn sẽ tạo ra vòng lặp.
  5. Kẻ tường: giữa hai ô kề nhau mà không có đường đi nối thẳng thì kẻ một vạch tường. Viền ngoài kẻ kín, trừ hai chỗ lối vào và lối ra.
  6. Tẩy các nét màu, chỉ giữ lại tường. Bạn đã có mê cung.
  7. Tự giải lại một lần sau khi để đó một ngày, hoặc nhờ người khác giải, để phát hiện chỗ kẻ sót tường hay hở tường.

Mê cung vẽ theo cách này được gọi là mê cung hoàn hảo: giữa hai ô bất kỳ có đúng một đường đi, không có vòng lặp, không có vùng bị cô lập. Đây là dạng phổ biến nhất trong sách mê cung.

Làm mê cung khó hơn mà không cần to hơn

Mọc nhánh dài ở gần lối ra. Nhánh cụt ngắn thì người giải nhận ra ngay. Một nhánh dài chạy song song với đường chính, đi sát lối ra rồi mới cụt, sẽ giữ người giải lại lâu hơn nhiều.

Cho đường chính đi qua giữa hình. Người giải theo bản năng hay men theo mép. Đường chính đi vòng qua tâm trước khi ra mép sẽ phá thói quen đó.

Tạo nhiều ngã ba trông giống nhau. Khi các ngã ba có hình dạng na ná, người giải không dùng được mốc nhìn để nhớ mình đã qua đâu.

Tránh những hành lang thẳng dài. Hành lang dài làm mắt lướt nhanh. Đổi hướng sau hai ba ô giúp mê cung trông đặc hơn.

Giải ngược thử từ lối ra. Nhiều người giải từ đích ngược về. Nếu từ lối ra chỉ có một hướng đi rõ ràng, bạn hãy thêm một nhánh cụt cạnh lối ra để giải ngược cũng khó như giải xuôi.

Mê cung có vòng lặp và mê cung có đảo: nấc tiếp theo

Khi đã vẽ quen mê cung hoàn hảo, bạn có thể cố ý phá luật bằng cách nối một nhánh trở lại đường đã có. Việc này tạo ra vòng lặp, và mê cung giờ có thể có nhiều hơn một đường giải. Nghe có vẻ dễ hơn, nhưng thật ra vòng lặp làm người giải dễ đi vòng tròn mà không biết, nhất là khi họ dùng cách giải bám tường.

Một bước xa hơn là đặt lối ra hoặc đích ở giữa một "đảo": một cụm tường không nối với viền ngoài. Người giải bám mãi một bên tường sẽ đi vòng quanh viền và không bao giờ chạm tới đảo. Đây là cách các mê cung thi đấu và mê cung trong công viên thường làm để buộc người giải phải ghi nhớ hoặc đánh dấu đường đã qua.

Khi vẽ loại này, hãy tự kiểm bằng hai cách giải khác nhau: một lần bám tường phải, một lần đánh dấu các lối đã đi. Nếu bám tường vẫn ra được thì đảo của bạn chưa thật sự là đảo. Bài về cách giải mê cung trong cùng danh mục nói rõ hơn vì sao bám tường thất bại với đảo.

Ba kiểu lưới ngoài ô vuông

Lưới ô vuông là điểm khởi đầu, nhưng mê cung có thể vẽ trên nhiều kiểu lưới. Mỗi kiểu đổi số hướng đi ở mỗi ô, và vì vậy đổi cảm giác khi giải.

Kiểu lướiSố hướng đi mỗi ôCảm giác khi giảiAi hợp
Ô vuôngBốnRõ ràng, dễ đếm ô, dễ kiểmMọi người, nhất là trẻ mới làm quen
Lục giác (tổ ong)SáuNhiều ngã rẽ, khó đoán hướng tổng thểNgười đã quen ô vuông muốn đổi gió
Vòng tròn đồng tâmHai trên vòng, cộng lối vào trong hoặc ra ngoàiDễ bị cuốn đi vòng, đích thường ở tâmNgười thích mê cung trang trí, vẽ tặng
Tam giácBaHành lang gãy khúc liên tục, ít ngã baNgười muốn mê cung trông lạ mắt

Giấy kẻ lục giác hay vòng tròn không có sẵn ở hiệu sách thì bạn có thể tự kẻ bằng compa và thước đo góc. Lần đầu, hãy làm mê cung vòng tròn với khoảng năm vòng, mỗi vòng chia tám đến mười hai ô.

Năm lỗi hay gặp khi vẽ tay và cách kiểm

Tường hở ngoài ý muốn. Một vạch tường quên kẻ là đủ tạo đường tắt nối thẳng lối vào với lối ra. Khi kiểm, hãy đi dọc từng hàng ô và hỏi: giữa hai ô này có đường đi trong bản nháp không; nếu không thì phải có tường.

Vùng bị cô lập. Một cụm ô bị tường bao kín, không nối với đường nào. Nó không làm mê cung sai, nhưng làm mê cung kém đẹp và lộ ra rằng bạn kẻ tường vội. Tô thử từ lối vào lan ra mọi ô; ô nào không tô tới được là vùng cô lập.

Đường chính quá thẳng. Nếu nhìn lướt từ lối vào đã đoán được hướng ra, người giải sẽ đi thẳng tới đích mà không đụng ngõ cụt nào. Cho đường chính quay đầu ít nhất hai ba lần.

Ngõ cụt chỉ dài một ô. Hàng loạt ngõ cụt một ô làm mê cung trông rối mà không khó. Ít ngõ cụt nhưng dài và giống đường chính hiệu quả hơn nhiều.

Nét bút giải đè lên tường. Khi hành lang hẹp hơn nét bút, người giải không biết mình có đi xuyên tường hay không. Chọn cỡ ô rộng hơn nét bút ít nhất gấp ba.

Vẽ mê cung cùng con và cho lớp học

Trẻ thích vẽ mê cung cho bố mẹ giải hơn là giải mê cung bố mẹ vẽ. Cứ để con vẽ đường chính bằng bút màu trước, người lớn chỉ giúp kẻ tường. Mê cung của trẻ năm tuổi có thể có vòng lặp, có tường hở, có lối ra hai chỗ; đừng sửa ngay. Hãy giải thật nghiêm túc, rồi hỏi con xem chỗ nào bố mẹ suýt đi lạc. Cách hỏi đó giúp con tự nhận ra vai trò của ngõ cụt.

Ở lớp học, giáo viên có thể cho mỗi nhóm vẽ một mê cung rồi trao đổi chéo để nhóm khác giải. Mục tiêu là thiết kế được mê cung mà nhóm bạn phải suy nghĩ, không phải chấm xem nhóm nào nhanh nhất. Không nên xếp hạng các mê cung hay các em; thay vào đó có thể cho mỗi nhóm kể lại một chỗ nhóm bạn rẽ nhầm và vì sao.

Một mẹo cho buổi sinh hoạt: dùng giấy can đặt lên mê cung để người giải vẽ đường đi mà không làm hỏng bản gốc. Như vậy một mê cung đẹp có thể truyền tay cho cả lớp.

Cột mốc tự đặt cho người thích vẽ mê cung

Thay vì đếm số mê cung đã vẽ, bạn có thể đặt cột mốc theo kỹ năng mới học được:

  • Vẽ xong mê cung mười nhân mười ô mà khi kiểm không có tường hở hay ô bị cô lập.
  • Vẽ mê cung mà một người lớn khác mất hơn năm phút mới giải được.
  • Vẽ mê cung có đảo khiến người giải bám tường không ra được.
  • Vẽ một mê cung trên lưới không phải ô vuông: lục giác, tam giác hoặc vòng tròn.
  • Vẽ một mê cung theo hình dạng: đường viền là một con cá, một chiếc lá, một ngôi nhà.
  • Giữ một sổ mê cung, mỗi trang một mê cung kèm ghi chú ai đã giải và rẽ nhầm ở đâu.

Sổ mê cung là một kiểu sổ thành tích rất hợp với trẻ: con nhìn lại thấy mê cung của mình ba tháng trước đơn giản thế nào. Đó là sự tiến bộ so với chính con, không phải so với ai khác.

Câu hỏi thường gặp

Vẽ mê cung bằng tay mất bao lâu?

Một mê cung mười nhân mười ô theo cách đường chính trước thường mất khoảng mười lăm đến hai mươi phút cho người mới, gồm cả phác thảo và kẻ tường. Mê cung hai mươi nhân hai mươi ô có thể mất một đến hai giờ.

Mê cung hoàn hảo là gì?

Đó là mê cung mà giữa hai ô bất kỳ có đúng một đường đi: không có vòng lặp, không có vùng bị cô lập. Mê cung vẽ theo cách mọc nhánh từ đường chính mà không nối nhánh lại sẽ luôn là mê cung hoàn hảo.

Làm sao kiểm mê cung mình vẽ có giải được không?

Tô màu đường giải trên một bản sao. Sau đó kiểm từng ô xem có ô nào không có lối vào. Cách nhanh hơn là nhờ người khác giải mà không xem bản nháp; nếu họ ra được bằng đường khác với đường bạn định thì có tường bị hở.

Có nên dùng máy tính để tạo mê cung thay vì vẽ tay?

Phần mềm tạo mê cung rất nhanh và đều, phù hợp khi bạn cần nhiều mê cung để in. Vẽ tay chậm hơn nhưng bạn tự quyết định chỗ đặt bẫy, và chính quá trình thiết kế mới là phần luyện tư duy.

Trẻ mấy tuổi có thể tự vẽ mê cung?

Từ khoảng năm, sáu tuổi trẻ đã vẽ được mê cung nhỏ nếu được hướng dẫn vẽ đường đi trước rồi kẻ tường sau. Mê cung đầu tiên thường có lỗi, điều đó hoàn toàn bình thường và không cần chấm hay sửa ngay.

Mê cung có vòng lặp có phải là mê cung lỗi không?

Không. Mê cung có vòng lặp chỉ là một dạng khác, có thể có nhiều đường giải. Nhiều người thiết kế cố ý tạo vòng lặp và đảo để mê cung khó hơn với người giải quen bám tường.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138